- Van losse buurtactiviteiten naar gemeenschappen die elkaar dragen (2.1)
- Een landelijk netwerk van wijkpioniers opbouwen en toerusten (2.2)
- Gemeenten en fondsen overtuigen om de sociale basis als publieke infrastructuur te financieren (2.3)
Een buurt waar je niet alleen woont, maar erbij hoort
43% van de Nederlanders voelt zich niet verbonden met de buurt, en 1,3 miljoen mensen zijn ernstig eenzaam. Sociale cohesie is geen luxe maar noodzaak — wat ontbreekt is de stap van samen iets dóén naar echt ergens bij horen.
Doe mee →Het probleem
We wonen naast elkaar, niet mét elkaar
Individualisme zonder tegenwicht heeft een prijs — en die betalen we samen.
Sociale cohesie is geen luxe maar noodzaak: buurten waar mensen elkaar kennen en vertrouwen zijn veerkrachtiger, veiliger en gezonder. Twee soorten knelpunten houden dit tegen. Structureel: buurthuizen sluiten door bezuinigingen, sociale woningbouw vermindert en wijkteams zijn onderbezet. Cultureel: individualisering ondermijnt gemeenschapszin, digitalisering vervangt fysieke ontmoeting en het vertrouwen in instituties daalt. Het goede nieuws: dit is geen natuurwet, maar het gevolg van keuzes. En keuzes kun je opnieuw maken.
De cijfers
1,3 mln
Nederlanders is ernstig eenzaam
60%
van de buurten heeft geen actieve bewonersorganisatie
2×
meer psychische problemen in sociaal geïsoleerde wijken
De beweging naar binnen
De meeste initiatieven blijven hangen in de buitenring: een repair café, een buurtmaaltijd. Waardevol — maar de eenzaamheid daalt er niet door. Wat wijken echt doet bloeien is de beweging naar binnen: van meedoen, naar erbij horen, naar weten wie je hier bent. Wat als we die verbinding niet aan het toeval overlaten — maar er samen aan bouwen?
Zaken
wat mensen samen dóén: ondernemen, reuring maken, de wijk levendiger
Zorg
wat groeit als mensen elkaar kennen: vertrouwen en omzien naar elkaar
Zingeving
wie ben ik, en wat verbindt mij met de mensen om me heen?
Ons verlangen voor 2035
In 2035 bloeien wijken omdat bewoners zelf het eigenaarschap namen.
Lees de roadmap →In 2035 is de wijk geen anonieme plek waar je slaapt, maar een gemeenschap waar je leeft. We investeerden in de infrastructuur van gemeenschap — ontmoetingsplekken, buurtnetwerken en gedeelde rituelen — die mensen verbindt over grenzen van leeftijd, cultuur en geloof heen. Buren kennen elkaar niet van gezicht alleen — ze weten wie zorg nodig heeft, wie iets kan bouwen, en wie een gesprek over zingeving zoekt. Die verbinding is niet van bovenaf georganiseerd, maar van onderop gegroeid.
Dat vraagt een cultuuromslag: van beleid vóór bewoners naar beweging dóór bewoners. Communities die hun identiteit kennen, dragen zichzelf — veerkrachtiger dan alles wat geld kan kopen. "Het duurt een heel dorp om een kind groot te brengen — en een heel dorp om een samenleving te helen."
Ik doe mee (meedoen)Ik hoor erbij (verbondenheid)Ik weet wie ik hier ben (identiteit)
Opgaven
Openstaande opgaven
Trekker gezocht
Van activiteit naar gemeenschap
Wat schuurt: Er zijn minstens 7.400 burgercollectieven actief, maar de meeste blijven in de “buitenring”: een repair café, een buurtmaaltijd, reuring. Dat verbindt kort (bridging), maar draagt mensen niet (bonding). 40% van de Nederlanders ervaart eenzaamheid, en het aandeel niet-eenzamen daalde van 66% naar 61% in vijf jaar.
De opgave: Wijkinitiatieven maken de beweging naar binnen: van meedoen naar erbij horen naar “wie ben ik hier”. Buurten worden gemeenschappen met een gedeelde identiteit die naar elkaar omzien als het moeilijk gaat.
Zoekt: Aanjager
Vacatures
Draag een van deze opgaven
- Een leerprogramma bouwen en draaien voor sleutelfiguren die wijken van binnenuit opbouwen
René Visser · R3NEW / Transitio
Zonder uitnodiging geen feest. De beweging naar binnen vraagt dat iemand je actief uitnodigt — ieder op zijn eigen tempo en eigen grenzen.
Wat zoeken we
Sluit je aan bij de beweging
Bloeiende gemeenschappen zijn besmettelijk: goed voorbeeld doet goed volgen. We zoeken geen praatclubs, maar mensen en organisaties die het voorbeeld willen géven — elk vanuit hun eigen rol.
Wijkpioniers
Mensen die een wijkcommunity van binnenuit trekken en de beweging naar binnen begeleiden.
Gemeenten & beleidsmakers
Die preventie en de sociale basis verankeren in beleid en financiering.
Geloofsgemeenschappen
Die hun gebouw en netwerk als buurtanker openstellen — voor iedereen in de wijk.
Ondernemers & fondsen
Die de 'zaken'-laag versterken en investeren vóórdat de crisis onbeheersbaar wordt.
Nieuws en inzichten
Beweging in beeld
Verhalen, cijfers en aanbevelingen uit het werk van Verlangen 2 — voor wie mee wil denken of mee wil doen.
Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.
Verdieping
Analyse, strategie en visie 2035
Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.
02Strategie
Vier actielijnen: van activiteiten naar gemeenschap
Identiteit als methode, beweging als architectuur.
- 1Identiteitsgedreven communities — IBCD als methodische kern
- 2Wijkpioniers opleiden en verbinden
- 3Beweging & coalitie — van losse initiatieven naar één landelijke beweging
- 4Beleid & financiering — structurele verankering
01Analyse · Urgentie
Nederland heeft wijken. Het mist gemeenschappen.
Decennia van individualisme holden de sociale structuren uit — maar er is een krachtige tegenbeweging van onderop, nog lang niet op haar plafond.
Visie 2035
In 2035 is de wijk geen plek waar je slaapt, maar een gemeenschap waar je leeft.
In 2035 zijn er in heel Nederland wijken waar mensen elkaar kennen, plezier maken en voor elkaar zorgen — niet omdat een organisatie het organiseert, maar omdat bewoners zelf het eigenaarschap namen.
Voor mensen betekent dat minder eenzaamheid en meer betekenis; voor gemeenschappen minder druk op formele zorg en meer veerkracht bij tegenslag.
Contact
Neem contact op
Gemeente, wijkpionier of gewoon nieuwsgierig — neem gerust contact op.
Doe mee →