Nederland is een van de rijkste landen ter wereld, en laat toch honderdduizenden mensen structureel buiten de boot vallen

In een van de rijkste landen ter wereld leefden in 2023 al 540.000 mensen onder de armoedegrens — waaronder 115.000 kinderen — en in 2024 liep dat verder op. Niet omdat er geen geld is, maar omdat het de mensen niet bereikt die het het hardst nodig hebben. In 2035 is structureel onrecht geen onvermijdelijkheid meer: van georganiseerd wegkijken naar georganiseerde nabijheid.

Doe mee →

Het probleem

Structureel onrecht is geen ongeluk. Het is de uitkomst van systemen die te veel vragen van mensen die al te weinig hebben.

Drie crises, één systeem: armoede, schulden en dakloosheid houden elkaar in stand.

Een groeiende groep zit klem in een systeem dat te complex is om te doorgronden en te traag om op tijd te helpen. Bij problematische schulden wachten mensen gemiddeld bijna acht jaar voordat ze hulp zoeken; een schuld van €2.000 groeit in die tijd uit tot meer dan €40.000. En van de 33.000 dakloze mensen die het CBS telt, valt zo'n 70% buiten het administratieve zicht — ze slapen bij vrienden, in auto's, op vakantiehuisjes. Onzichtbaar, en dat is precies het probleem.

De cijfers

540.000

mensen in armoede (2023, 3,1%); in 2024 gestegen naar 551.000

*Bron: CBS/SCP, NVVK, Hogeschool Utrecht/Kredietbank Nederland

115.000
kinderen in armoede (2023, 3,6%)
747.560
huishoudens met problematische schulden (8,9%); wachttijd bijna 8 jaar
33.000
dakloze mensen (18–65 jaar) per 1 jan. 2024; ca. 70% buiten registratie

Onrecht dat zich actief onttrekt aan het zicht

Naast de zichtbare crises bestaat een laag onrecht die zich onttrekt aan registraties: mensen die de brieven niet openen, de hulp niet zoeken, hun rechten niet kennen. Wat als we niet wachten tot mensen het systeem vinden, maar het systeem naar mensen toe bewegen?

Mensenhandel

In 2024 werden 944 slachtoffers gemeld bij CoMensha, terwijl het werkelijke aantal op circa 5.000 per jaar wordt geschat — slechts 1 op de 5 komt ooit in beeld.

Discriminatie

Een structurele barrière op werk, wonen en onderwijs. Op de woningmarkt ging in 2024/2025 meer dan de helft (50,5%) van de bemiddelaars mee in een discriminerend verzoek van de verhuurder.

Zorgmijding en niet-gebruik

De stille multipliers: één op de drie in de laagste welvaartsgroep stelt de tandarts uit vanwege de kosten (32,9%), terwijl 30–35% van de bijstand niet wordt aangevraagd door wie er recht op heeft.

Ons verlangen voor 2035

In 2035 laat Nederland niemand meer structureel buiten de boot vallen — structureel onrecht is geen onvermijdelijkheid, maar een keuze die we bewust anders maken.

Lees de roadmap →

In 2035 is vroeg ingrijpen de norm: scholen, corporaties, kerken en wijkteams signaleren snel en zoeken mensen met schulden op bij de eerste signalen. De wachttijd van acht jaar is verleden tijd. Elke dakloze heeft recht op een woning, niet op een bed — Housing First is standaardbeleid. Arbeidsmarkt, woningmarkt en onderwijs zijn aantoonbaar eerlijker: discriminatie wordt gesanctioneerd, en slachtoffers van mensenhandel krijgen bescherming, herstel en perspectief.

Meetbaar doel: minder dan 250.000 mensen in armoede in 2035 — een halvering ten opzichte van 2024.

Nabijheid (naar mensen toe bewegen)Preventie (vroeg ingrijpen)Gerechtigheid (gelijke kansen als grondrecht)

Projecten

Er is bewijs dat het anders kan, en dat vroeg ingrijpen niet alleen humaner is, maar ook slimmer

Alle projecten en vacatures

Van Finland tot Amsterdam: bewezen aanpakken die tonen dat structureel onrecht oplosbaar is.

Afgerond — evaluatie loopt

Impactsessie Armoede: Dome-pilot in Apeldoorn

In samenwerking met 360 Justice. De pilot is afgerond; de evaluatie loopt.

Partners: 360 Justice

Meer volgt

Opgaven

Openstaande opgaven

Trekker gezocht

Schulden vroeg doorbreken

Wat schuurt: 748.000 huishoudens (8,9%) hebben problematische schulden. Mensen wachten gemiddeld bijna 8 jaar voordat ze hulp zoeken, en een schuld van €2.000 groeit in die tijd uit tot ruim €40.000.

De opgave: Vroegsignalering wordt overal de norm: corporaties, energiebedrijven, zorgverzekeraars en de gemeente trekken bij het eerste signaal samen aan de bel, met laagdrempelig contact aan de deur. Amsterdam laat zien dat elke euro zich ruim dubbel terugbetaalt.

Zoekt: Projectleider Vroegsignalering met kerken

Vacatures

Draag een van deze opgaven

Verlangen 4Aanjager
  • Vroegsignalering van schulden landelijk laten doorbreken (4.1)
  • Housing First als standaard helpen verankeren (4.2)
  • Gelijke kansen op werk, wonen en onderwijs afdwingbaar maken (4.3)
  • De mensenhandelcoalitie bouwen en leiden (4.4)
Jij bent: een strateeg met rechtvaardigheidsgevoel, bijvoorbeeld uit de juridische wereld, publieke sector of finance, die complexe ketens aankan en resultaat wil zien.Reageer
Verlangen 4Coalitiemanager Mensenhandel (4.4)
  • Organisaties, kerken, bedrijven en overheid samenbrengen in één coalitie
  • Ketentransparantie bij bedrijven agenderen
Jij bent: ervaren in ketenregie, compliance, ESG of opsporing, met een scherp oog voor onrecht.Reageer
Verlangen 4Projectleider Vroegsignalering met kerken (4.1)
  • Kerken en diaconieën aansluiten op gemeentelijke vroegsignalering van schulden
Jij bent: thuis in schuldhulp, finance of het sociaal domein.Reageer

In 2035 laat Nederland niemand meer structureel buiten de boot vallen. Structureel onrecht is geen onvermijdelijkheid — het is een keuze. En we kiezen anders.

Nieuws en inzichten

Beweging in beeld

Verhalen, cijfers en bewezen aanpakken uit het werk van Verlangen 4 — van vroegsignalering tot Housing First — voor wie mee wil denken of mee wil doen aan een rechtvaardiger Nederland.

Alle artikelen

Verdieping

Analyse, strategie en visie 2035

Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.

02Strategie

Vier actielijnen, één beweging

Gerechtigheid is niet wat er vanzelf gebeurt — het is wat we samen kiezen.

  1. 1Bestaanszekerheid — armoede en schulden vroeg doorbreken: van crisismanagement naar preventie
  2. 2Eerst een thuis — dakloosheid uitbannen via Housing First als nationale standaard
  3. 3Gelijke kansen in recht — discriminatie aanpakken op arbeidsmarkt, woningmarkt en in onderwijs
  4. 4Georganiseerde nabijheid — kerken en burgermaatschappij als structurele partners in gerechtigheid
Lees de strategie
01Analyse · Urgentie

Waarom blijft onrecht bestaan?

Niet slechte bedoelingen, maar systemen die onbedoeld onrecht produceren. Beleid eist te veel van het doenvermogen van burgers, benadeeldheid stapelt zich intergenerationeel op, en instituties zijn blind voor hun eigen effecten: het loket verving de buurman, het dossier verving het gesprek.

540.000mensen in armoede (2023)
1 op 5slachtoffers mensenhandel komt in beeld
35%heeft beperkte gezondheidsvaardigheden
Lees de analyse

Visie 2035

Van georganiseerd wegkijken naar georganiseerde nabijheid.

Gerechtigheid is niet wat er vanzelf gebeurt — het is wat we samen kiezen.

Portret van Wouter de Vos

Contact

Neem contact op

Organisatie, professional of gewoon nieuwsgierig — structureel onrecht doorbreken begint met nabijheid. Sluit je aan bij de coalitie.

Doe mee →

Regieteam

Wouter de Vos (aanjager)Regieteamlid 1Regieteamlid 2Regieteamlid 3