In 2035 is de geloofsgemeenschap in jouw straat de beste buur die Nederland kent

Nederland seculariseerde in één generatie: het aandeel religieus verbonden Nederlanders zakte van 53% (2013) naar 42% (2025). Toch groeit de nood waar kerken al stil aan bijdragen — in Rotterdam alleen al 27.000 vrijwilligersuren per organisatie per jaar. Die dienstbare kerk maken we zichtbaar en verbinden we tot één concrete beweging.

Doe mee →

Het probleem

Honderden miljoenen aan maatschappelijke waarde blijven onzichtbaar

Kerken krimpen institutioneel, terwijl de nood alleen maar groeit.

De maatschappelijke waarde van geloofsgemeenschappen is enorm — en grotendeels onzichtbaar: kerken doen het in stilte, versnipperd en zonder gezamenlijk verhaal. Wat met de ledenregisters verdwijnt, is een onzichtbaar vangnet: zorg voor vergeten ouderen, hulp bij schulden, ontmoeting waar het buurthuis verdween. Ondertussen groeit de eenzaamheid en dunt het vrijwillige weefsel uit.

De cijfers

53 → 42%

aandeel religieus verbonden Nederlanders (2013 → 2025)

*Bron: CBS 2023–2025, CBS StatLine 2026, God in Nederland, RIVM

30%
van de 18–25-jarigen noemt zich gelovig, tegenover 59% van de 75-plussers
12%
van de sociale contacten loopt via een kerk, tegenover 41% via sportverenigingen
31,8%
vertrouwen in kerken (2024); boven politici, ver onder politie en zorg

Vier structurele krachten houden kerken gevangen op hun eigen eiland

De stille inzet is er wél, maar vier krachten versterken elkaar: fragmentatie over denominaties, een overlevingsreflex bij krimp, een onzichtbare bijdrage met drempels naar financiering, en vertrouwensverlies dat een veranderverhaal niet mag omzeilen. Wat als we die honderden miljoenen aan stille inzet niet langer versnipperd laten, maar verbinden tot één zichtbare beweging?

Denominationele fragmentatie

de gedeelde intentie is er wél, maar wederzijdse herkenning over theologische lijnen heen ontbreekt — het leidt tot eilandengedrag

Institutionele krimp en overlevingsreflex

krimpende gemeenten richten zich op voortbestaan — gebouw, formatie, ledenverloop — juist als externe relevantie het meest nodig is

Onzichtbare bijdrage en drempels naar financiering

in Rotterdam krijgt slechts 17% gemeentelijke financiering; niet door uitsluiting, maar door vindbaarheid, verantwoordingstaal en bestuurlijke capaciteit

Vertrouwensverlies en moreel krediet

met 31,8% institutioneel vertrouwen scoren kerken laag; misbruikschandalen zijn een grote factor — een veranderverhaal overtuigt alleen als het dit niet omzeilt

Ons verlangen voor 2035

In 2035 is de geloofsgemeenschap in jouw straat de beste buur die Nederland kent.

Lees de roadmap →

In 2035 is de geloofsgemeenschap in jouw straat geen onbekende achter een gesloten deur, maar de buur die je kent, de plek die openstaat, het netwerk dat je helpt als het tegenzit — voor iedereen die een beroep doet op verbinding, steun of hoop. Kerken vinden elkaar over denominationele, culturele en generatiegrenzen heen. Dat vraagt een cultuuromslag: van binnenwaartse overleving naar buitenwaartse missie.

Meetbaar: in alle acht startplekken een netwerk dat minstens twee keer per jaar samenkomt — inclusief migrantenkerken — en uiterlijk 2028 een gepubliceerde nulmeting van de maatschappelijke impact.

Verbinden (over grenzen heen)Inspireren (hoop als bewijs)Faciliteren (lichte backbone)

Opgaven

Openstaande opgaven

Trekker gezocht

Van eilanden naar netwerk

Wat schuurt: Kerken werken langs denominationele en culturele scheidslijnen, meestal projectmatig en tijdelijk. Krimpende gemeenten richten zich op overleven: gebouwen, predikanten, ledenverloop. Circa 750.000 christelijke migranten in 1.500 migrantenkerken zijn nauwelijks ingebed in bredere netwerken.

De opgave: In elke stad werken geloofsgemeenschappen structureel samen rond een gedeelde agenda (eenzaamheid, kwetsbare gezinnen, schulden), over grenzen van denominatie en cultuur heen, met migrantenkerken als gelijkwaardige partner.

Zoekt: Aanjager

Vacatures

Draag een van deze opgaven

Verlangen 6Aanjager
  • Kerken per stad verbinden in één netwerk met een gedeelde agenda (6.1)
  • Kerkgebouwen openen als publieke plek voor de hele wijk (6.2)
  • De maatschappelijke waarde van geloofsgemeenschappen meetbaar en zichtbaar maken (6.3)
Jij bent: thuis in de kerkelijke wereld én in die van gemeenten en fondsen, en je kunt beide talen spreken.Reageer
Verlangen 6Impactanalist (6.3)
  • Een meetsysteem opzetten voor de vier kernmaten (vrijwilligersuren, bereikte huishoudens, doorverwijzingen, gebouwgebruik)
  • Jaarlijks rapporteren in maatschappelijke taal
Jij bent: een data-analist of onderzoeker die cijfers een verhaal laat vertellen.Reageer

De kerk die kiest voor de stad, kiest voor haar diepste roeping.

Nieuws en inzichten

Beweging in beeld

Verhalen, cijfers en tekenen van hoop uit het werk van Verlangen 6 — voor wie mee wil denken of mee wil doen aan een dienstbare kerk voor Nederland.

Alle artikelen

Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.

Verdieping

Analyse, strategie en visie 2035

Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.

02Strategie

Eén beweging in drie actielijnen

Van een eilandenarchipel naar een levend lokaal netwerk in elke startstad.

  1. 1Verbinden — kerken vinden elkaar lokaal, over denominationele en culturele grenzen heen, rondom gedeelde verlangens
  2. 2Inspireren — tekenen van hoop zichtbaar maken als publiek bewijs, gerapporteerd in maatschappelijke taal
  3. 3Faciliteren — een lichte backbone met kennisdeling, matchmaking en gedeelde kernmaten; organisch en op verzoek
  4. 4Collective Impact — landelijk sturen op vier kernmaten: vrijwilligersuren, bereikte huishoudens, doorverwijzingen en gebouwgebruik
  5. 5Vertrouwensherstel als fundament — systeemintegratie, monitoring en verbinding tussen lokaal en nationaal
Lees de strategie
01Analyse · Urgentie

De onzichtbare waarde

De maatschappelijke waarde van geloofsgemeenschappen is enorm, maar blijft onzichtbaar: versnipperd en zonder gezamenlijk verhaal. Zichtbaar maken wat kerken al doen, is de eerste stap.

€400 mlnnationale bijdrage van kerken per jaar
27.000vrijwilligersuren per organisatie per jaar (Rotterdam)
56%van de inzet zit in zorg en hulpverlening
Lees de analyse

Visie 2035

De kerk die kiest voor de stad, kiest voor haar diepste roeping.

Van een eilandenarchipel naar een levend lokaal netwerk in elke startstad.

Portret van Wouter de Vos

Contact

Neem contact op

Vertegenwoordig je een geloofsgemeenschap, wil je als gemeente of professional bijdragen, of ben je gewoon nieuwsgierig? Neem gerust contact op.

Doe mee →

Regieteam

Wouter de Vos (aanjager)Regieteamlid 1Regieteamlid 2Regieteamlid 3