- Elk kind jaarlijks een gedenkwaardige natuurervaring geven (9.1)
- Leven van genoeg en delen aantrekkelijk maken (9.2)
- Verwondering en zorg voor de aarde verankeren in gemeenschappen (9.3)
Terug in balans met de schepping
Onze afstand tot de natuur heeft ons haar doen verwaarlozen. Door de kracht van de natuur voor onze gezondheid te herontdekken en er weer zorg voor te dragen, herstellen we de balans.
Doe mee →Het probleem
We zijn de natuur uit het oog verloren, en zijn daarmee ook onze eigen gezondheid uit het oog verloren.
De natuur was ooit overal dichtbij. Nu is ze een uitzondering.
We groeiden op met natuur om de hoek: een boom voor het huis, een sloot om in te vissen, een bos op fietsafstand. Voor steeds meer kinderen en volwassenen is dat een uitzondering geworden. Die afstand raakt niet alleen het klimaat, maar ook hoe gezond en veerkrachtig we zijn.
De cijfers
60%
van de Nederlandse biodiversiteit verloren in vijftig jaar
€50 mrd
jaarlijkse schade door klimaatverandering in Nederland
2050
deadline voor klimaatneutraliteit Nederland
Wat er gebeurt als de natuur wegvalt
Vier zaken hangen samen: minder biodiversiteit, hogere gezondheidskosten door landbouw en lucht, versteende buurten en een groeiende kloof tussen wie wel en geen groen om zich heen heeft. Stadsnatuur is geen versiering. Het is gezondheidsinfrastructuur, en we kunnen haar samen terugbrengen.
Biodiversiteitsverlies (85%)
circa 85% van de oorspronkelijke biodiversiteit is verdwenen; circa 90% van de habitattypen verkeert in ongunstige staat — Europa's slechtste score
Gezondheidskosten van landbouw en lucht (€7,1 mrd)
ammoniakuitstoot veroorzaakt jaarlijks circa €7,1 miljard schade; 1,2 miljoen Nederlanders leven met een longziekte
Versteende buurten (54%)
in de 32 grootste gemeenten is 54% van de buurten versteend; tussen 2019 en 2024 verdween 658 hectare openbaar groen, terwijl er 234.000 woningen bij kwamen
Klimaatkloof (5×)
overshoot is óók een verdelingsvraag: kwetsbare wijken hebben het minste groen en dragen de zwaarste gevolgen
Ons verlangen voor 2035
In 2035 leven we in balans met de schepping. Niet uit dwang, maar uit liefde en zorg.
Lees de roadmap →Groen is dan geen luxe meer, maar basisinfrastructuur. Het verschil tussen rijke en arme wijken is kleiner geworden, niet groter. 'Genoeg' voelt niet meer ongemakkelijk, maar vertrouwd: er is een taal, een praktijk en een gemeenschap omheen gegroeid. Duurzamer leven doe je niet alleen — het is een gezamenlijk avontuur.
Meetbaar: de 3-30-300-norm is landelijk verankerd — vanuit elk huis drie volwassen bomen zichtbaar, elke wijk 30% boomkroonbedekking, niemand verder dan 300 meter van een park van minstens een hectare.
Rentmeesterschap (bewerken én bewaren)Verbondenheid (mede-schepsel, geen beheerser)Dankbaarheid (leven als ontvangen goed)
Projecten
Wat gebeurt er al?
Herstel van de schepping gebeurt al, vaak buiten de beleidsnota om. Bestaande initiatieven laten zien dat het kan. Wij verbinden en versterken ze.
Actief — netwerk
GroeneKerken Nederland
Netwerk van ruim 500 gemeenten en instellingen dat kerken tot duurzame buurthubs maakt. (GroeneKerken, 2025)
Partners: GroeneKerken Nederland
Bekijk het initiatiefOp de actie-agenda
Hele agendaGroene Generatie50.000 jonge duurzaamheidsambassadeurs actief in Nederland.Lange termijn · 2026–2035
Opgaven
Openstaande opgaven
Trekker gezocht
Kinderen die de natuur weer kennen
Wat schuurt: Natuur is voor de meeste Nederlanders een weekenduitje, geen dagelijkse leefwereld. Kinderen in versteende wijken groeien op zonder ook maar één gedenkwaardige natuurervaring. Buitenonderwijs hangt af van enthousiaste individuele leerkrachten.
De opgave: Elk kind heeft minstens één keer per jaar een gedenkwaardige natuurervaring, en buiten leren wordt een standaard onderdeel van onderwijs en jeugdwerk. Dat heeft aantoonbaar effect op leerprestaties, beweging en stress.
Vacatures
Draag een van deze opgaven
De aarde is de Heer en al wat zij bevat. Wij zijn haar beheerders, niet haar eigenaren. — Psalm 24:1 (bewerkt)
Wat zoeken we
Sluit je aan bij de beweging
Verlangen 9 is geen initiatief van één partij, maar een gezamenlijke agenda. Het netwerk van uitvoerende partners bestaat al. De opgave is verbinding, niet oprichting. We zoeken mensen en organisaties die zelf het voorbeeld willen geven.
Aanpakkers
Geloofsgemeenschappen, scholen en buurten die op eigen terrein beginnen.
Beleidsveranderaars
Gemeenten, VNG en Rijk die de 3-30-300-norm verankeren in omgevingsbeleid.
Donateurs en fondsen
Die pilots, opleidingstrajecten en de nulmeting 2026 mogelijk maken.
Onderzoekers
Die het effect van natuurervaring op gedrag meten en resultaten open delen.
Communicators
Makers en media die verwondering delen in plaats van schuld.
Netwerkpartners
Organisaties als A Rocha, GroeneKerken, IVN, NatuurWijs en Micha Nederland die hun aanbod bundelen tot één route.
Nieuws en inzichten
Beweging in beeld
Verhalen, cijfers en initiatieven uit het werk van Verlangen 9 — voor wie mee wil denken of mee wil doen aan een Nederland dat leeft in balans met de schepping.
Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.
Verdieping
Analyse, strategie en visie 2035
Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.
02Strategie
5 actielijnen: van verwondering naar rentmeesterschap
Van instrumentele beheersing naar relationele verbondenheid.
- 1Verwondering & Verbinding — geef Nederland de natuur terug, door te beginnen met kijken, stilstaan en verwonderen
- 2Leven van Genoeg — maak soberheid en delen tot culturele norm; niet als plicht, maar als bevrijding van de logica van meer
- 3Groene Gemeenschappen — maak wijken groen, koel en rechtvaardig, met de 3-30-300-norm als ondergrens
- 4Rentmeesterschap op Eigen Grond — gebouwen, tuinen, grond en vermogen als laboratorium van herstel: bewerken én bewaren
- 5Ecotheologie & Vorming — leer de kerk opnieuw spreken over schepping, in liturgie, opleiding en publiek getuigenis
01Analyse · Urgentie
Waarom we de natuur uit het oog zijn verloren
Vijf structurele oorzaken versterken elkaar: groeidwang, ritmeverlies, verstedelijking en de extinctie van de ervaring, groene ongelijkheid en een kloof tussen beleid en uitvoering.
Visie 2035
Zorg voor de schepping, even vanzelfsprekend als zorg voor je gezondheid.
In 2035 is liefde voor de schepping in geloofsgemeenschappen even vanzelfsprekend als bidden of zingen. Ze vertaalt zich dagelijks naar de wijk, het eigen terrein en het eigen leven.
De kern is een cultuuromslag: van roofbouw naar rentmeesterschap, van instrumentele beheersing naar relationele verbondenheid. Kennis alleen verandert geen gedrag, verbondenheid wel. Daarom begint deze agenda niet bij informatie, maar bij verwondering. Niet bij het individu, maar bij de gemeenschap.
Contact
Neem contact op
Geloofsgemeenschap, gemeente, school, onderzoeker, beleidsmaker of gewoon nieuwsgierig — neem gerust contact op. Samen maken we dit verlangen werkelijkheid.
Doe mee →Regieteam