- Buurthuiskamers, verenigingen en kerken laten uitgroeien tot erkende eerste lijn (3.1)
- Met scholen, werkgevers en media de prestatiecultuur doorbreken (3.2)
- Laagdrempelige ingangen bouwen voor jongeren en mannen (3.3)
In 2035 is er weer gewone aandacht voor je binnenste
Bijna één op de vier Nederlanders krijgt ooit te maken met een psychische aandoening. Niet iedereen hoeft daarvoor naar de ggz. Veel kunnen we opvangen in het gewone leven: door erover te praten, het normaal te maken en er voor elkaar te zijn. In de buurt, op school, op het werk en in de kerk. De NZa erkent zelf dat een deel van de mensen op de ggz-wachtlijst beter geholpen is met schuldhulp, rouwbegeleiding of steun in de buurt. Zo blijft de ggz er voor wie echt behandeling nodig heeft.
Doe mee →Het probleem
Nederland heeft een crisis van binnen — en we zien haar nauwelijks
De druk neemt toe, terwijl de toegang tot hulp stagneert.
De psychische druk stijgt al vijftien jaar. Jongeren lopen het hardst aan: slechts de helft van de 16–25-jarigen ervaart de eigen mentale gezondheid als goed, en meer dan 40% voelt zich structureel gestrest. Toch zoekt het merendeel geen hulp — stigma, wachtlijsten en een cultuur die kwetsbaarheid afstraft houden mensen buiten zicht. En dat lijden heeft ook een maatschappelijke prijs.
De cijfers
26,1%
12-maandsprevalentie (2019–22); was 17,4% in 2007–09
40%
van jongeren (12–25 jr) ervaart psychische problemen (Trimbos, 2023)
11 mnd
gemiddelde wachttijd voor gespecialiseerde ggz (NZa, 2024)
Vier krachten houden de crisis in stand
De crisis van binnen is geen toeval. Vier krachten versterken elkaar: een prestatiecultuur, een taboe dat mensen weghoudt bij hulp, te weinig innerlijke grond, en een versnipperd systeem. Wat als we niet wachten tot het misgaat — maar mentale gezondheid weer een gedeelde zaak maken, dichtbij, vóór de crisis?
Hypernerveuze prestatiecultuur
zelfsturing en presteren domineren; kwetsbaarheid tonen voelt als een risico
Taboe en schaamte
stigma is niet alleen moreel, maar een toegankelijkheidsprobleem — het houdt mensen weg bij hulp
Vroeg verlies van innerlijke grond
te weinig ruimte voor innerlijke ontwikkeling legt een fundament van fragiele identiteit
Systeemfragmentatie
ggz, sociaal domein, huisarts en onderwijs werken langs elkaar — de kwetsbaarsten vallen ertussen
Ons verlangen voor 2035
In 2035 is eerlijk naar jezelf kijken geen zwakte — maar een bron van kracht.
Lees de roadmap →Een Nederland waarin iedereen de ruimte en steun heeft om innerlijk te herstellen en gezond te leven. Mentale gezondheid is geen taboe meer — mensen praten er openlijk over, op het werk, thuis, in de kerk en op school. Wie een gebroken binnenste draagt, herstelt niet alleen in de behandelkamer, maar in gemeenschap.
Meetbaar: het aandeel dat tijdig hulp zoekt stijgt van minder dan 10% naar minimaal 25%, en het zelfdodingscijfer bij mannen daalt met minimaal 15% ten opzichte van 2023.
Openheid (bespreekbaar)Nabijheid (herstel in de buurt)Waardigheid (je bent het waard)
Opgaven
Openstaande opgaven
Trekker gezocht
De buurt als eerste lijn in mentale gezondheid
Wat schuurt: Er staan bijna 109.000 mensen op een ggz-wachtlijst, met een gemiddelde wachttijd van 24 weken. Veel mensen in de specialistische ggz hebben eigenlijk schuldhulp, rouwbegeleiding of buurtsteun nodig. Slechts 37% krijgt overbruggingshulp tijdens het wachten.
De opgave: Lichte klachten worden in de buurt opgevangen: inloophuizen, buurthuiskamers, verenigingen en kerken als erkende eerste lijn, met een verkennend gesprek als standaard ingang. De ggz is er voor wie echt medische behandeling nodig heeft.
Zoekt: Aanjager
Vacatures
Draag een van deze opgaven
- Via sport, werk, geloof en mannenbewegingen laagdrempelige ingangen voor mannen bouwen
- Een campagne ontwikkelen die aansluit bij hoe mannen kwetsbaarheid beleven
Het binnenste van Nederland verdient meer dan een wachtlijst.
Wat zoeken we
Sluit je aan bij de beweging
Verlangen 3 is geen project van één organisatie, maar een beweging van burgers, organisaties en gemeenschappen die geloven dat Nederland beter kan — niet door harder te werken, maar door dieper te leven.
Cultuurbouwers
Maken kwetsbaarheid tot norm op school, werk en in de buurt.
Beleidsveranderaars
Gemeenten, VWS, NZa en verzekeraars die de netwerken versnellen en sociaal kapitaal erkennen als zorg.
Donateurs en financiers
Die preventie en gemeenschapssteun structureel mogelijk maken naast de curatieve ggz.
Onderzoekers
Voor de stigma-attitudemonitor en onderzoek naar karaktervorming en gezondheidskloven.
Communicators
Media en makers die verantwoord en normaliserend over mentale gezondheid berichten.
Ervaringsdeskundigen
Die als volwaardige partners hoop en herstel dichtbij brengen.
Netwerkpartners
Kerken, sportclubs, herstelacademies en mannenbewegingen als cultuurbouwers en vroegsignaleerders.
Nieuws en inzichten
Beweging in beeld
Verhalen, cijfers en aanbevelingen uit het werk van Verlangen 3 — over herstel dat vaak buiten de behandelkamer begint, voor wie mee wil denken of mee wil doen.
Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.
Verdieping
Analyse, strategie en visie 2035
Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.
02Strategie
5 actielijnen voor een mentale cultuuromslag
Van een samenleving die prestaties telt naar een samenleving die mensen kent.
- 1Versnelling van de mentale gezondheidsnetwerken — het verkennend gesprek als standaard triagepoort
- 2Investering in de sociale basis — gemeenschappen en inloophuizen als mentale ankerplekken
- 3Normalisering van psychisch lijden — ruimte voor kwetsbaarheid in onderwijs en op het werk
- 4Erkenning van ervaringsdeskundigheid — peer support structureel in de hele keten
- 5Focus op jongeren en mannen — laagdrempelige, gerichte strategieën voor de onderbereikte groepen
01Analyse · Urgentie
Nederland heeft een crisis van binnen
De psychische druk stijgt al vijftien jaar terwijl de toegang tot hulp stagneert — vier krachten houden de crisis in stand: prestatiecultuur, taboe, vroeg verlies van grond en systeemfragmentatie.
Visie 2035
Het binnenste van Nederland verdient meer dan een wachtlijst.
In 2035 is kwetsbaarheid geen zwakte maar een voorwaarde voor groei. Vroegsignalering is de norm — in scholen, bij huisartsen, in bedrijven en via geloofsgemeenschappen wordt psychische druk herkend vóórdat ze uitmondt in crisis.
Mensen met een gebroken binnenste herstellen niet alleen in behandelkamers maar in gemeenschap, met ervaringsdeskundigen als volwaardige partners en toegang voor iedereen — ook wie arm of dakloos is of geen netwerk heeft.
Contact
Neem contact op
Vertegenwoordig je een organisatie, wil je als professional bijdragen of ben je gewoon nieuwsgierig? Neem gerust contact op.
Doe mee →